Cukrzyca: przyczyny, rodzaje, leczenie

Wellness

Autor Malina Mancas

Recenzent Maria-Madălina Pistea

Aktualizowano 27 lutego, 2024

7 minut

411 wyświetleń

Recenzent Maria-Madălina Pistea

Rodzaje cukrzycy

Istnieje kilka form cukrzycy:

Cukrzyca typu 1 - Cukrzyca typu 1 jest przewlekłą chorobą autoimmunologiczną, która może być rozpoznana w każdym wieku, ale występuje częściej u osób poniżej 30. roku życia. Osoby z cukrzycą typu 1 wymagają stosowania insuliny.
Cukrzyca typu 2 - Cukrzyca typu 2 to stan, w którym organizm staje się oporny na normalne działanie insuliny i stopniowo traci zdolność wytwarzania wystarczającej ilości insuliny w trzustce. Około 90% osób z cukrzycą ma cukrzycę typu 2. Cukrzycę typu 2 można czasami kontrolować dietą i regularną aktywnością fizyczną, ale może być również konieczne stosowanie leków lub terapii insulinowej.
Cukrzyca ciążowa - Cukrzyca ciążowa to przejściowa forma cukrzycy, która występuje w czasie ciąży. Zazwyczaj pojawia się w drugim lub trzecim trymestrze u kobiet, które wcześniej nie były diagnozowane z innymi formami cukrzycy, i może prowadzić do powikłań u matki i płodu.

Stan przedcukrzycowy to stan charakteryzujący się podwyższonym poziomem glukozy we krwi, który jednak nie spełnia kryteriów diagnostycznych dla cukrzycy.

Jakie powikłania może powodować cukrzyca?

Wysoki poziom cukru we krwi może prowadzić do szeregu powikłań związanych z cukrzycą, takich jak:

choroby nerek;
problemy z nogami - stopa cukrzycowa;
choroby oczu - retinopatia;
uszkodzenie nerwów - neuropatia;
choroby serca i problemy z krążeniem.

Przyczyny cukrzycy

Przyczyny cukrzycy typu 1 są nadal badane. Cukrzyca typu 1 jest chorobą autoimmunologiczną. Oznacza to, że układ odpornościowy atakuje komórki trzustki produkujące insulinę. Dokładna przyczyna tej reakcji jest jednak nadal nieznana. Dieta i styl życia nie są czynnikami powodującymi rozwój cukrzycy typu 1.

Cukrzyca typu 2 rozwija się stopniowo w czasie, gdy insulina wytwarzana przez organizm staje się mniej skuteczna w regulowaniu poziomu glukozy we krwi. Do czynników ryzyka cukrzycy należą:

brak aktywności fizycznej;
nadmierna masa ciała lub otyłość;
wywiad rodzinny w kierunku cukrzycy;
stan przedcukrzycowy.

Objawy cukrzycy

Niektóre rodzaje cukrzycy nie dają objawów i mogą pozostać nierozpoznane przez długi czas, jednak niektóre objawy cukrzycy mogą obejmować:

intensywne pragnienie, silniejsze niż zwykle;
zwiększona częstotliwość oddawania moczu;
uczucie zmęczenia i ospałości;
powolne gojenie się ran;
problemy z widzeniem;
świąd lub zakażenia skóry;
niewyjaśniona utrata masy ciała lub stopniowy przyrost wagi.

Objawy cukrzycy są spowodowane podwyższonym poziomem glukozy we krwi.

Jak diagnozuje się cukrzycę?

Pomiar stężenia glukozy we krwi na czczo jest najczęściej stosowanym testem diagnostycznym w kierunku cukrzycy. Istnieją jednak inne badania służące do diagnozy cukrzycy - w tym doustny test tolerancji glukozy oraz oznaczenie hemoglobiny glikowanej (HbA1c).

Leczenie cukrzycy

Leczenie cukrzycy ma na celu zapobieganie powikłaniom poprzez kontrolę poziomu glukozy we krwi. Terapia zależy od typu cukrzycy - schemat leczenia cukrzycy typu 2 zwykle różni się od stosowanego w cukrzycy typu 1. Leczenie cukrzycy u dzieci również różni się od leczenia dorosłych.

Leczenie może obejmować:

insulinę - podawanie insuliny w zastrzykach lub za pomocą pompy insulinowej;
leki przeciwcukrzycowe oraz produkty do kontroli cukrzycy;
monitorowanie glukozy we krwi za pomocą glukometru;
zmiana diety tak, aby spożycie było dopasowane do poziomu insuliny;
zmiany stylu życia i inne interwencje medyczne.

Insulina

Osoby z cukrzycą typu 1 muszą stosować insulinę do kontrolowania poziomu glukozy we krwi. Wiele osób z cukrzycą typu 2 lub cukrzycą ciążową także potrzebuje terapii insulinowej. Dostępne są różne rodzaje insuliny, w tym insuliny krótko- i szybko działające, długo działające oraz o pośrednim czasie działania. Insuliny nie można przyjmować doustnie, ponieważ enzymy trawienne zakłócają jej działanie. Lekarz zdecyduje, czy potrzebujesz takiego leczenia i jaki rodzaj insuliny będzie odpowiedni, w zależności od kilku czynników.

Leki przeciwcukrzycowe

Niektóre osoby z cukrzycą wymagają stosowania leków w celu kontroli poziomu glukozy. Przykładami są metformina oraz inhibitory kotransportera sodowo-glukozowego 2 (SGLT-2). Niektóre leki przeciwcukrzycowe pomagają trzustce uwalniać więcej insuliny. Inne zapobiegają wytwarzaniu i uwalnianiu glukozy z wątroby lub blokują działanie enzymów rozkładających węglowodany, spowalniając ich wchłanianie lub zwiększając wrażliwość tkanek na insulinę. Oprócz leków obniżających poziom cukru osoby z cukrzycą często potrzebują także leków obniżających ciśnienie krwi i statyn, aby zmniejszyć ryzyko powikłań.

Czasami lekarz może również zalecić stosowanie różnych suplementów przeciwcukrzycowych, w zależności od czynników. Mogą one obejmować:

suplementy chromu - mogą pomóc obniżyć poziom glukozy na czczo;
kwasy tłuszczowe omega-3;
kwas alfa-liponowy - może pomóc organizmowi efektywniej wykorzystywać insulinę i ma działanie przeciwutleniające;
ekstrakt z arbuza - może mieć właściwości obniżające poziom glukozy we krwi;
cynamon - może regulować poziom cukru we krwi;
ekstrakt z berberyny - może poprawiać wrażliwość na insulinę i zwiększać wchłanianie glukozy przez mięśnie, co pomaga obniżyć poziom cukru we krwi;
magnez - bierze udział w prawidłowym wydzielaniu insuliny i jej działaniu w tkankach organizmu.

Berberine 500 mg, 2x60 kapsułek, Zenyth

1,296

€ 51,50

Kup

Kwas alfa-liponowy 200 mg, 50 kapsułek, Solgar

€ 43,60

Kup

Pamiętaj, że suplementy dla diabetyków NIE powinny zastępować leczenia cukrzycy przepisanego przez lekarza. Również NIE należy przyjmować suplementów przeciwcukrzycowych bez konsultacji z lekarzem, ponieważ niektóre z nich mogą wchodzić w interakcje z lekami przeciwcukrzycowymi lub wpływać na poziom glukozy we krwi.

Monitorowanie poziomu glukozy we krwi

Regularne monitorowanie poziomu glukozy we krwi jest niezbędne w leczeniu cukrzycy. Pomaga zrozumieć związek między poziomem glukozy, jedzeniem, aktywnością fizyczną a poziomem insuliny w organizmie. Pomaga również śledzić potencjalne skutki uboczne leczenia, takie jak hipoglikemia (nagły spadek poziomu cukru).

Dieta przy cukrzycy

Cukier we krwi pochodzi z niektórych pokarmów nazywanych węglowodanami. Do produktów bogatych w węglowodany należą słodycze, napoje gazowane, chleb, ryż, ziemniaki, kukurydza itp. Im więcej węglowodanów spożywasz, tym wyższy będzie poziom cukru we krwi. Bez względu na rodzaj cukrzycy, prawidłowy wybór produktów spożywczych jest jednym ze sposobów na utrzymanie poziomu cukru na optymalnym poziomie.

Ważne jest, aby jeść zdrową i zrównoważoną dietę. Ogranicz spożycie potraw smażonych, żywności bogatej w niezdrowe tłuszcze, produktów wysokocukrowych i wysokosodowych, słodzonych napojów itp. Ważne jest również, kiedy jesz — warto planować regularne, zrównoważone posiłki, aby unikać zbyt wysokiego lub zbyt niskiego poziomu cukru we krwi. Pomocne może być współpracowanie z dietetykiem w celu ustalenia spersonalizowanego planu żywieniowego z odpowiednią ilością węglowodanów. Lekarz lub dietetyk może pomóc ustalić optymalną dietę i listę produktów zabronionych przy cukrzycy typu 2.